Friðlýst svæði samkvæmt þjóðminjalögum
Samkvæmt þjóðminjalögum nr. 107/2001 ákveður Fornleifavernd ríkisins hvaða fornleifar skulu friðlýstar og gefur út skrá um friðlýstar fornleifar. Í lögunum er kveðið á um að þeim minjum, sem friðlýstar eru, skal fylgja 20 metra friðhelgað svæði út frá ystu sýnilegu mörkum fornleifa og umhverfis nema kveðið sé á um annað. Komi minjar í ljós við framkvæmdir ber að stöðva verkið og tilkynna Fornleifavernd ríkisins sem úrskurðar hvort halda megi áfram og með hvaða skilmálum.
Í landi Kópavogs eru tvö svæði friðlýst samkvæmt þjóðminjalögum:
Kópavogur (Þinghóll)
Verndarflokkur: Friðlýstar fornminjar
Verndarforsendur: Menningarminjar
Kópavogur var friðlýstur árið 1938 með þinglýsingu þann 16. nóvember. Innan þessarar friðlýsingar fellur þinghússtóft syðst á túninu og fangakofatóftir skammt frá. Dysjar austan túns, nefndar Hjónadysjarnar og Systkinaleiðin.
Hjónadysjarnar voru grafnar upp vegna vegagerðar árið 1988 og rannsakaðar en eru nú horfnar undir Hafnarfjarðarveg. Systkinaleiðin hurfu án rannsókna á fyrri hluta 20. aldarinnar.
Kópavogur var einn af fjórum þingstöðum Gullbringusýslu og fyrir margar sakir þeirra frægastur. Mikill fjöldi mála voru tekin fyrir á Kópavogsþingi og dómar felldir. Mun nálægð við Bessastaði hafa ráðið þar miklu um.
Elstu varðveittu rituðu heimildirnar um þing í Kópavogi eru frá 1523. Árið 1574 gaf Friðrik II Danakonungur út tilskipun þess efnis að Alþingi skyldi flutt í Kópavog en til þess kom þó aldrei. Merkasti atburður sem tengist þingstaðnum er erfðahyllingin 28. júlí 1662. Þá neyddi danski höfuðsmaðurinn Hinrik Bjelke íslenska forystumenn til að undirrita einveldisskuldbindingu og að sverja Friðriki III Danakonungi hollustueiða meðan hermenn hans hátignar stóðu yfir þeim alvopnaðir. Síðasta aftakan sem fór fram á þinginu í Kópavogi var þann 15. nóvember 1704. Þá voru Sigurður Arason og Steinunn Guðmundsdóttir frá Árbæ tekin af lífi fyrir morð. Var hann höggvinn skammt norðan við þinghúsið en henni drekkt í Kópavogslæk. Árið 1753 var þinghald aflagt í Kópavogi.
Þingnes við Elliðavatn
Verndarflokkur: Friðlýstar fornminjar
Verndarforsendur: Menningarminjar
Samkvæmt frásögn Landnámu og Íslendingabókar stofnaði Þorsteinn Ingólfsson, sonur Ingólfs Arnarsonar, til þings á Kjalarnesi áður en Alþingi var stofnað á Þingvöllum um 930. Á Kjalarnesi hafa ekki varðveist minjar sem bent gætu til þingstaðar.
Á Þingnesi er þyrping 15–20 tófta. Leitt hefur verið líkum að því að þar séu hugsanlega leifar hins forna Kjalarnessþings. Jónas Hallgrímsson vakti fyrstur athygli á rústunum við Þingnes og gróf í þær árið 1841. Hann taldi að þarna væri fundinn Kjalarnessþingstaður. Á árunum 1981–1986 fór fram rannsókn á tóftunum á vegum Þjóðminjasafns Íslands. Grafið var í hringlaga rúst á miðju svæðinu og þrjár rústir, alls um 450 m2. Einnig var yfirlitskort gert af svæðinu. Rannsóknin leiddi í ljós hringlaga grjótgarð, um 18 m í þvermál, og innan hans minni hring úr torfi, um átta m í þvermál. Innan torfhringsins fundust leifar af hellulögn. Undir lítilli tóft við suðurenda hringsins fannst eldri tóft sem virðist vera leifar af bæjarrúst eða skála. Einnig fundust ummerki eftir járnvinnslu á svæðinu. Sumar tóftir virðast vera leifar útihúsa.
Samkvæmt athugun Þjóðminjasafnsins hafa rústirnar sennilega verið í notkun frá um 900 fram undir 1200.