„Ég átti mér draum í korter um að verða heimsfrægt tónskáld, en svo kom ég heim úr námi og átti ekkert nema yfirdrátt. Ég vissi að flest tónskáld sem ég þekkti störfuðu einnig sem kennarar í hinum ýmsu tónlistarskólum og fannst líklegt að ég myndi fara svipaða leið. Þannig að ég dreif mig í kennaranám í Listaháskólanum. Áður en náminu lauk var ég svo byrjuð að leysa af í tónmenntakennslu í grunnskóla. Og það átti svo vel við mig að í næsta mánuði verða komin 20 ár síðan ég byrjaði í þessari afleysingu!“
Þetta segir Þóra Marteinsdóttir, tónmennta- og tónfræðikennari, kórstjóri og tónskáld. Hún hóf sinn kennsluferil í afleysingakennslu í Garðabæ en flutti sig svo yfir í Kópavog og hefur kennt þar síðast. Fyrst í Vatnsendaskóla í áratug, svo í Kársnesskóla og kennir núna við hinn nýstofnaða Barnaskóla Kársness
„Ég átti ekki von á því að finnast kennslan svona skemmtileg. Þannig að heimsfrægðin bíður bara.“
En hvað varð um drauminn um heimsfrægðina og yfirdráttinn?
„Draumurinn um heimfrægðina gufaði óviðbúið upp þegar ég fór að kenna. Ég átti ekki von á því að finnast kennslan svona skemmtileg. Þannig að heimsfrægðin bíður bara. Hefði kannski átt að hugsa framtíðarplan mitt aðeins betur í upphafi. Tónskáld eru nefnilega ansi mikið ein heima að semja og ég hef svo gaman að fólki. En ég losnaði allavega við yfirdráttinn!“
Foreldrar Þóru eru tónlistarfólkið Þórunn Björnsdóttir og Marteinn H. Friðriksson.
„Það hefur alltaf verið mikil tónlist í mínu lífi en ég var harðákveðin í því að gera eitthvað allt annað en foreldrar mínir. En það tókst ekki betur en svo að ég er að kenna það sama og mamma mín og það meira að segja á sama stað og hún kenndi,“ segir Þóra og skellir upp úr.
Þórunn, oftast kölluð Tóta, móðir Þóru, var rétt 21 árs þegar hún stofnaði Skólakór Kársness fyrir hálfri öld, og stjórnaði hún kórunum í rúm fjörutíu ár. Núna er næsta kynslóð tekin við. Aðalkórstjóri Skólakórs Kársness í dag og helsta samstarfskona Þóru heitir Álfheiður Björgvinsdóttir. Álfheiður ber hitann og þungann af því starfi en þær stöllur stjórna saman kór yngri kórbarna á Kársnesinu.
Af kórstarfinu er það helst að frétta að Skólakór Kársness er 50 ára í ár. Af því tilefni var blásið til afmælishátíðar í Salnum 7. mars þar sem öll börn í Barnaskóla Kársness og Kársnesskóla komu fram á tvennum tónleikum og haldin var opin æfing fyrir eldri kórfélaga undir stjórn Þórunnar Björnsdóttur, Tótu.
„Mamma hætti að stjórna Skólakór Kársness fyrir tíu árum og fór á eftirlaun en við fengum hana til að koma aftur í tilefni af afmælinu og æfa upp Stjörnukór, það er kór fyrrverandi kórmeðlima. Í Stjörnukórnum er allt frá einstaklingum sem voru í fyrsta skólakórnum yfir í unglinga sem kláruðu nám í Kársnesskóla í fyrra. Og meðlimum Stjörnukórsins finnst svo gaman að vera aftur farin að æfa saman að það er nú þegar farið að ræða um hvað Stjörnukórinn mun gera næst.“
Bæði Þóra og Álfheiður voru í Skólakór Kársness hjá Tótu alla sína skólagöngu og þekkja kórstarfið vel. Þóra segir sjálf að hún hafi verið alin upp í kór.
„Ég á margar minningar tengdar því að vera að leika við systur mína á hinum ýmsu stöðum, á meðan kórar mömmu eða pabba æfðu í næsta herbergi.“
„Ég var bara fárra vikna þegar ég fór á fyrstu kóræfinguna með mömmu. Ég á margar minningar tengdar því að vera að leika við systur mína á hinum ýmsu stöðum, á meðan kórar mömmu eða pabba æfðu í næsta herbergi. Mér skilst á mömmu að ég hafi stundum truflað kóræfingar þegar ég nennti ekki að leika mér meira. Fór upp á svið, dró sviðstjöldin frá og tilkynnti að ég ætlaði að syngja lítið lag. Eftir sönginn fór ég svo bara aftur að leika mér,“ rifjar Þóra upp kankvís.
Foreldrar Þóru tók hana ásamt systkinum sínum einnig með í hin ýmsu kórferðalög á sumrin.
„Fyrsta kórferðin sem ég fékk svo að fara með í sem söngvari var til Færeyja. Þá var ég sex að verða sjö ára og fannst ég gríðarlega fullorðin. Með mér í þeirri ferð voru tvær aðrar sex að verða sjö ára skottur. Önnur þeirra er meira að segja skólastjórinn minn í dag. Við þvældumst þrjár um í Færeyjum á meðan mæður okkar voru að sinna bæði okkur sem og hinum börnunum. Okkur tókst meira að segja að týnast í Færeyjum sem er afrek út af fyrir sig.“
Þóra ólst upp á Kársnesinu og býr þar enn.
„Það var dásamlegt að alast upp í Kársnesi og hér var og er mikið samfélag. Ég á marga uppáhalds staði hér í Kópavoginum. Má þar nefna kirkjuholtið við Kópavogskirkju þar sem ég lék mér oft sem barn.
„Allt í einu hafði bærinn hafði tvöfaldast á svo gott sem einum degi. Það vildu greinilega margir búa þarna.“Ég man líka eftir Jóabúð. Það var mikið sport að fá að fara með pabba út í búð og kaupa sér kúlur á 50 aura á meðan hann í keypti í matinn í rólegheitunum. Undirgöngin sem lágu frá gömlu skiptistöðinni voru mikið ævintýri að ganga í gegnum. Ég man eftir lyktinni og graffitíverkum unglinganna á veggjunum. Hamraborgin var svo líka leyndardómsfullur og skemmtilegur staður að skoða sem barn; mér fannst geggjað að skoða þann forvitnilega heim með öllum sínum stigum og leiðum. Þar var einnig Tónlistarskóli Kópavogs með sínum frábæru kennurum."
Hún á uppáhalds Kópavogssögu frá því hún vann við að reita arfa í unglingavinnunni.
„Þá endaði bærinn við Kópavogslækinn og handan hans voru engir Smárar né Lindir eða Smáralind. En það var búið að leggja bráðabirgðavegi við fyrirhugaðar fyrstu Smáragöturnar. Einn daginn var haldin grillveisla fyrir okkur unglingana og mér er minnisstætt þegar flokkstjórinn lýsti því yfir að þetta framtíðar byggingarsvæði Kópavogs væri beinlínis hallærislegt. „Eins og einhverjir vilji búa hér! Þetta svæði er bara notað í kappakstur á kvöldin,“ sagði hann hneykslaður. Ári seinna söng ég með kórnum þegar fyrstu blokkirnar voru vígðar og allt í einu hafði bærinn hafði tvöfaldast á svo gott sem einum degi. Það vildu greinilega margir búa þarna,“ segir Þóra og hlær.
Syngjandi barn er hamingjusamt barn. Það hefur Þórunn, mamma Þóru, alltaf sagt, og Þóra er henni hjartanlega sammála.
„Kór er svo mikill galdur. Mér finnst við ættum öll að syngja í kór. Í kór erum við öll jöfn. Öll jafn mikilvægur hluti af heildinni. Enda eykur kórsöngur samkennd og ekki síst býr hann til gleði í sálum þeirra sem syngja," segir Þóra um gildi þess að vera í kór.
„Mér finnst við ættum öll að syngja í kór. Í kór erum við öll jöfn.“
„Mér finnst gríðarlega mikilvægt nemendum mínum finnist gaman að syngja. Mér finnst algjört aukaatriði hvort þau séu góðir söngvarar. Það geta nefnilega allir lært að syngja. Í gegnum tíðina hef ég alveg fengið til mín börn sem hittu sjaldnast á réttan tón til að byrja með. En með því að hvetja þau til að syngja hátt og snjallt og með eigin nefi kom það hægt og rólega. Og sum þeirra urðu svo bestu söngvararnir þegar þau voru orðin eldri.
Það hefur verið ein helsta gæfa kórsins þessa hálfu öld hvað það er fallegt samfélag í kringum hann. Í skólunum á Kársnesinu eru frábærir stjórnendur sem leggja sitt af mörkum til að hægt sé að vera með kór á stundatöflu. Sú sýn skólanna er ein helsta gæfa kórsins.
En það er einnig heilmikið samfélag hjá kórbörnunum sjálfum og fjölskyldum þeirra. Á það jafnt við um núverandi og fyrrverandi kórbörn. Án þessa samfélags væri erfitt að vera með kór."
Margir núverandi nemenda á Kársnesinu eiga fyrrum kórmeðlimi Skólakór Kársness fyrir foreldra.
„Við Álfheiður finnum að þau vilja að barnið sitt fái einnig að upplifa þann galdur sem kórstarf er. Ég held að við séum eini grunnskóli landsins sem er með kór í stundatöflu hjá öllum börnum í 3.-7. bekk."
Í viku hverri kennir Þóra upp undir 500 börnum og því orðinn töluverður fjöldi sem hún hefur kennt á þessum 20 árum.
„Það er ótrúlega gaman að fá að fylgjast með fyrrum nemendum stækka og dafna. Og tónmenntakennarahjartað slær nokkur aukaslög þegar þau halda svo áfram í námi. Það er gaman að hafa verið ein af þeim sem hvöttu þau þá áfram í sinni tónlistariðkun. Ég var einu sinni með nokkra stráka hjá mér í hljómsveitarvali í Vatnsendaskóla. Svo nokkrum árum seinna sá ég þessa sömu stráka keppa saman í Músíktilraunum. Þá fór ég nú bara næstum því að grenja af hamingju. Ég á nokkra fyrrum nemendur sem hafa fetað tónlistarbrautina og er þar Herra hnetusmjör líklega frægastur.
En þó ég hafi kennt núna í 20 ár þá á ég enn eftir að fá til mín barn sem byrjar á því að segja mér að ég hafi kennt foreldri þess. Ég er því enn bíðandi eftir að fá að verða tónmenntakennarakóramma. Vonandi gerist það bráðum."
Þóru þykir afkaplega gott að búa í Kópavogi.
„Það er gaman að sjá hvað bærinn hefur stækkað og breyst frá því að ég var barn. Mér finnst gott að sjá hvað samfélagið á Kársnesinu er samt alltaf fallegt," segir Þóra og bætir við að gott sé að starfa fyrir sveitarfélag sem vilji gera vel fyrir barnamenningu.
„En lengi má gott bæta og mig dreymir um að hingað komi hæfileikakeppni á borð við Skrekk. Einnig langar mig að sjá bæinn útbúa æfingarhúsnæði fyrir bílskúrsbönd bæjarins. Það eru gríðarlega hæfileikaríkir nemendur hér í Kópavogi sem vantar aðstöðu til að geta blómstrað í öllu sínu."
Kópavogsbær stendur nú á sjötugu en þegar hann varð fimmtíu ára samdi Þóra lagið „Hér á ég heima“ sem bar sigur úr býtum í samkeppni um besta Kópavogslagið.
„Þá var ég úti í námi og mamma skipaði mér að senda inn lag í keppnina. Fyrsta hugmyndin kom í sturtu og æskuvinkona mín úr næsta húsi og kórfélagi í Kársnesskóla samdi textann. Svo vann lagið sem var óviðbúið en gríðarlega gaman. Það er enn mikið sungið við hin ýmsu tilefni og mér þykir mjög vænt um það. Og ekki síst þykir mér vænt um að fá að vera hluti af Kópavogssögunni.“
Takk fyrir!
Ábending þín er móttekin
